Duikschool van Duncan van Vliet. Webshop van Duncan van Vliet.
Insekten - Kokerjuffer-larve / Schietmot / Trichoptera 
 
Foto
Algemeen
Schietmotten lijken een beetje op nachtvlinders. Ze hebben fijne, behaarde vleugels. De voorvleugels zijn wat langer en smaller dan de achtervleugels. Ook hebben ze lange poten. Als deze insecten rustig zitten vouwen ze hun vleugels als een dakje over het lichaam heen. De ‘antennen’ zijn dun en draadvormig en meestal langer dan het lichaam. Ze worden naar voren uitgestoken. Larven van de schietmot worden kokerjuffers genoemd. Dit omdat ze zelf een koker om zich heen maken om hun langgerekte achterlijf te beschermen. Hij bouwt de koker steeds groter, na mate hij groeit. Rond mei/november vliegen de schietmotten buiten rond.

Afmetingen
De schietmotten zijn tussen de 9 en de 15 mm groot. De spanwijdte van de vleugels zit tussen de 22 en de 40 mm. De vrouwtjes zijn meestal wat groter dan de mannetjes.

Kleur
Ze hebben een onopvallende kleur, van geel bruin tot zwart- grijsachtig. De kokerjuffers (larven) hebben een andere kleur, namelijk witachtig. De kleur van de koker is meestal bruinachtig (zand/steentjes), maar dat ligt aan het materiaal wat er gebruikt wordt.

Habitat
De schietmotten komen vaak in de buurt van water voor. Je vind ze zowel bij meren en plassen, als bij riviertjes en greppels. Ook bij stilstaande en langzaam stromend water komen ze voor. Overdag zitten de meeste schietmotten op planten. ’s Avonds vliegen ze meestal rond, op zoek naar een partner. De kokerjuffer leeft onderwater. Vooral in kleine plassen en slootjes. Na ongeveer een jaar onderwater geleefd te hebben, zwemt hij naar boven en leeft bovenwater verder.

Verspreidingen
Deze soort komt samen met nog zo’n 400 ander soorten voor in geheel Europa. In Azië kun je de schietmotten ook tegenkomen.

Opmerking
Over het algemeen eten schietmotten vrij weinig. Soms eten ze zelfs helemaal niks. De monddelen zijn alleen geschikt om nectar of water op te likken. De kokerjuffers eten vooral zeer kleine organismen (die onderwater leven). De paring van schietmotten gebeurd meestal ’s nachts. Daarna legt het vrouwtje tientallen eitjes in een oeverplant. De eitjes zijn geelbruin gekleurd. Wanneer de larven uitkomen, laten ze zich in het water vallen. Hierna bouwen ze met zijdeachtige, kleverige spindraden een stevige lange koker en bevestigen ze materiaal wat ze in hun omgeving vinden op de koker. Dit kan van alles zijn zoals stukjes hout, steentjes, zandkorreltjes, plantenresten, slakkenhuisjes enz. Vervolgens spint de larve zich vast aan de ondergrond en verpopt zich. Na een tijdje komt hij uit de koker en kruipt via een plantenstengel omhoog. Eenmaal op het land ontwikkelt hij zich verder tot een volwassen schietmot. Dan begint het gehele proces weer van vooraf aan.

Gebied
  • Zoetwater

  • Fotograaf
    Duncan van Vliet

    Tekst schrijver
    Marissa Loeff